| custab/ |
autur/autura/onn |
|
D
L'ouvra es scritta in vallader ed in tudais-ch. Ella tematisescha in möd empatic il minchadi e las regordanzas a lur figl Joannes chi'd es nat cun ün impedimaint e mort ill'età da be 19 ons. Il titel pudess gnir interpretà sco reflexiun critica al cumportamaint da la società chi cuntinua la vita da minchadi, sco schi füss tuot in uorden.
|
Rut Plouda
Sco scha nüglia nu füss/Wie wenn nichts wäre, 2017
|
|
I
I'l center da quist roman sta la famiglia da paurs Tach e’l giuven Tumasch chi s'inamurescha in Karin – üna duonna danaisa chi fa vacanzas in ün hotel da luxus in cumün. I’l center da l'ouvra sta la transiziun da la società tradiziunala paurila a la società moderna, orientada a l'industria turistica.
|
Cla Biert
La müdada, 1962
|
|
S
Las poesias in quist’ouvra trattan dal cumgià, dal tü amà illas poesias d'amur, da la vita illas poesias da la mort. Vivifichà vain quist muond poetic d’utschels, impustüt da randulinas chi fan lur rinchs aint il tschêl. Il cudesch es scrit in möd sinoptic in vallader e tudais-ch.
|
Luisa Famos
Eu sun la randulina d’ünsacura/Ich bin die Schwalbe von einst , 2004
|
|
D
Quist cudaschin cuntegna poesias umoristic-satiricas. La poesia d’avertüra es dedichada ad ün vegl urdegn, il cloc dal qual vi da la porta d'chasa palainta quai cha'l cour uman resainta: amicizcha ed amur, ironia e dispet, allegria e dalet…
|
Men Rauch
Il battaporta, 1994
|
|
A
In quista collecziun da poesias cun ün titel chi's referischa ad ün motiv central da l'istorgia biblica, nempe a quel da la terra soncha, elavura l’autur motivs classics sco l'Engiadina, mitus e natüra in üna fuorma linguistica innovativa e moderna.
|
Andri Peer
La terra impromissa, 1997
|
|
L
L'autura quinta in quist roman da la necessità da duos umans giuvens da tour, per differents motivs, cumgià d'ün lö chi s'ha müdà fermamaing in consequenza dal svilup sül marchà d'immobiglias e chi nun es perquai per els plü il dachasa d'üna jada. Il titel simbolisescha il sentimaint da gnir sragischà tras ils esters da la Bassa, ün sentimaint chi 'tuorbla' l'intern.
|
Flurina Badel
Tschiera, 2024
|
|
I
In quista collecziun da poesias politicas as confrunta l'autur criticamaing cun svilups negativs da la società. El critichescha impustüt eir la vendita da las valladas alpinas rumantschas. Il titel es üna metafra pel cuntgnü suvent amar e tagliaint da sias poesias.
|
Armon Planta
Amarellas, 1973
|
|
T
Quista poesia es ün'allegoria litterara fich cuntschainta, ingio cha l'autur conguala il declin da la lingua e cultura rumantscha cul plü ot god da dschembers da l'Europa, aintasom la Val S-charl, chi fa frunt als strataimps dal temp. Il god es ün simbol da resistenza, il destin dals dschembers tras l'explotaziun per las minieras serva sco memorial pel declin successiv dal rumantsch. i
|
Peider Lansel
Tamangur, 1966
|
|
T
In seis raquints cuorts observa il narratur, quinta e descriva ün evenimaint o ün fat chi til dà da chefar o chi til fa star stut. El as drizza al lectur sco ad ün interlocutur d'ün dialog tanter d'amis. Il lectur dvainta cumplizi da las experienzas e ponderaziuns chi occupan a la persuna chi quinta. Il titel es üna metafra pel möd da quintar da l'autur e refletta il 'sü e giò' da la vita e dals impissamaints, las ondulaziuns suvent tragicomicas ed imprevisiblas da l'existenza umana.
|
Dumenic Andry
Uondas, 2008
|
|
E
In seis texts poetics, scrits in vallader e tudais-ch, sviluppa l’autura cun pacs pleds purtrets intensivs. Elemaints realistics as maisdan cun elemaints surreals e fantastics. In sias poesias laschan bes-chas, chi giran tras ils texts, inavo fastizis. Ellas sun appariziuns, illas qualas l’uman as recugnuoscha. In quist’ouvra guarda l'eu liric inavo sülla vita d’üna bes-cha agila, intelligiainta e furbra…
|
Leta Semadeni
In mia vit da vuolp / In meinem Leben als Fuchs, 2010
|
|
R
La novella quinta da Simon, ün hom da 65 ons chi, davo avair subi ün chasti da praschun in conseqguenza d’ün accidaint da chatscha, tuorna in seis cumün natal, ingio ch'el vain proscrit da la società. Ün proscrit a l'ur da sia aigna cumünanza sociala. Il titel as referischa a la lavur cha l’hom da 65 ons surpiglia, nempe da schmerdscher bos-cha a basa da la prestaziun e quantità da producziun, e quai in ün lö aint il god difficilmaing transibel.
|
Oscar Peer
Accord - Il retuorn, 2003
|
|
A
Quista pitschna collecziun cuntegna finas poesias d'amur, bramada, dalettaivla, ma eir inaccumplida, dedichadas a poets, a musas e stagiuns. Il titel as referischa a l'ispiraziun poetica, als prüms büttels chi chatschan i'ls vers dal poet…
|
Tista Murk
Prüms prüjs, 1945
|
|
T
Il raquint es ün dialog intern. Realtà, algord e sömmi creeschan ün muond chi sta dastrusch a la tarabla. L'ouvra tratta d'ün vegl advocat e politiker local, Chasper Rubar, chi vain tschüf oura da seis passà criminal. Il titel as referischa simbolicamaing a la noscha conscienza chi perseguitescha al protagonist sco üna bes-cha rapazza chi, illa figüra da titel, sta sco ün motiv metaforic per la persecuziun interna sainza pardun.
|
Jon Semadeni
Il giat cotschen, 1980
|
|
U
Il cudesch unischa texts in prosa e poesia chi exploreschan la vita da minchadi, la cultura e natüra cun üna prospectiva intima e reflexiva. Il titel as referischa a la fasa da la vita ed a la perspectiva da las figüras chi agischan: I va per umans a l'ur da la società, a la saira da la vita o in situaziuns da cunfin da la vita dal minchadi.
|
Clo Duri Bezzola
A l'ur dal di, 1984
|
|
R
Quista'ouvra es ün raquint da trais famiglias da randulins ladins cun affars in Italia. I'l center dal raquint es l'istorgia dad Andri. Per motivs politics tuorna la famiglia in Engiadina, ingio cha Andri crescha sü. Il fuond istoric in quist raquint es in üna prüma part il Risorgimento a Livorno ed in üna seguonda la vita ill'Engiadina da la seguonda mità dal 19. tschientiner.
|
Balser Puorger
Ils Baltramieus, 1981
|
|
A
In quista pitschna racolta da poesias lascha l'autura tour part ils lecturs a sia stretta relaziun culla natüra e cul muond mistic. Minchatant discuorran l'aua, la terra, il god. Las poesias vegnan accumpagnadas da collaschas da l'autura svess. Il titel da l'ouvra es üna persunificaziun poetica da la natüra, el exprima üna colliaziun mistica profuonda tanter la natüra e l'orma umana.
|
Tina Planta-Vital
Larschs as dan il man, 2016
|