Sligaziun

Info grafica: Bernadette per plascher integrar la cruschera culla sligiaziun, plaid da sligiaziun CUMINONZA

Erklärung

Sco introducziun ella tematica damonda la scolasta ils students, sch'els contien era en in chor ni tgei experientschas ch'els hagien fatg cun chors. Era vegn empruau da luvrar ora las differenzas denter differents chors (chor dad umens, chor da dunnas, chor mischedau, chor da project, chor baselgia, …).

Ils students teidlan sinquei la versiun romontscha dalla canzun Männerchor und Frauechor ed emprovan da sligiar la cruschera. 

Alla fin sa la scolasta dumandar:

Sligaziun

Erklärung

La scolasta presenta ils tetels dallas canzuns popularas romontschas vid la tabla e damonda, tgei canzuns ch'ils students enconuschan gia. Silsuenter sclarescha ella la muntada da plaids nunenconuschents. Ella fa attents ils students alla noziun historica 'Tgalavaina' che stat per ina battaglia, nua che l'armada dallas Treis Ligias ha cumbattiu cun success. Silsuenter legian ils students las passaschas dallas canzuns popularas romontschas ed emprovan d'anflar il tetel che va aprau cul text.  

Alla fin vegnan las rispostas discutadas en classa. Il plaid da sligiaziun 'Lein cantar' duei animar ils students d'emprender e cantar canzuns romontschas. Sch'ils students enconuschan las canzuns, san els perquei tut tenor giavisch cantar avon las passaschas indicadas. Sche quei ei buc il cass, sa la scolasta mintgamai cantar avon ni schar tedlar ils students extracts da certas canzuns. 

Idea:

Ils students san eleger ina ni pliras dallas canzuns tematisadas ed exercitar da cantar quellas. Il cant communabel savess aschia vegnir integraus en mintga lecziun sco fil tgietschen tras quella tematica.

Sligaziun

Erklärung

Ils students legian aunc inaga ils extracts dils texts da pensum B ed emprovan d'eruir, tgei tematica ch'ei centrala en mintga canzun. Per cumpletar la tabella enqueran ils students silsuenter autras canzuns popularas romontschas en cudischs da canzuns popularas ni egl internet. La scolasta sa era far attents ils students all’app 'Falleri Fallera'. Sin quella anflan els texts da canzuns da differents lungatgs, denter auter era texts da canzuns popularas romontschas.

Erklärung

Ils students colureschan en mintga construcziun ils adjectivs che descrivan ils nomens en letras grassas. Silsuenter studegian e cumpareglian els ils exempels. Alla fin sa la scolasta dumandar:

Ils students fan supposiziuns davart la posiziun dils adjectivs attributivs. Els san per exempel far las suandontas constataziuns:

Per controllar lur supposiziuns legian ils students il memo e cuntinueschan culs proxims exercezis. 

Sligaziun

Cun igl auto mellen mein, cun la posta viagein.

O Surselva, vallada grischuna, tiara dil cant e dils poets.

E ti seglias en leghers sigliots, das pietigot.

Purtava loschs la corna: «Jeu sun in grond signur.»

Nus essan la guardia dil niebel barun, carghein pil cavez e carghein pil tappun. 

En sac dallas caultschas cotschnas prend'ora in bi ani mellen.

Eia popeia, buna buglia ei bien, sche ti has zucher e canella lien.

Tschitta tschitta alv alvetta sgola sgola senza paus.

Stai bein o Surselva, ti pievel roman, fideivels er stundel a ti da lontan.

Cheu vegn ruclond la roda e smacc'il pauper bau.

Mia popp'ha num Tina, ella ha bials cavels.

Il bi sulegl cun sia glisch tardiva davos ils cuolms ei sesbassaus. 

Sligaziun

Sligiaziun: GLISCH VERDA

Erklärung

Ils students cumpleteschan las construcziuns cugl adjectiv indicau. Els fan ina crusch el dretg liug e nodan la sligiaziun (GLISCH VERDA) sillas lingias.

Sligaziun

Erklärung

Avon che far igl exercezi, sa la scolasta far in exercezi cun damondas. Ils students che san rispunder allas damondas cun 'jeu', stattan sin peis. Tut tenor san els aunc far enzatgei che stat en connex cul tema musica, per exempel in moviment da sault ni sblatschar ils mauns. 

Damondas pusseivlas ein:

Silsuenter legian ils students ils plaids ellas neblas. La scolasta sa aunc sclarir damondas da capientscha, avon ch'ils students nodan ils plaids ella tabella. Alla fin vegnan aunc ulteriurs plaids per mintga categoria rimnai el plenum.

Erklärung

La scolasta reparta tut las cartas dil model da copiar als students. Sch'ei ha dapli students che cartas, sa ella dar pliras cartas ad in student. En quei cass fagess ei senn da mirar che ina persuna survegni buca duas cartas 'vischinas'. Ils students, legian il cuntegn da lur cartas e sclareschan tut tenor la muntada da plaids ni construcziuns culla scolasta. Cu ils students ein pinai, sa ei ir liber culla cadeina da musica. Il student culla carta 'Start' entscheiva cun l'incarica che stat silla part sut dalla carta. Ils auters students ston esser attents ed observar il cunfar, tochen ch'enzatgi fa l'activitad ch'ei descretta silla part sura da lur carta. Lu ein els numnadamein en roda d'ademplir lur incarica. Il davos student ha l'incarica da rimnar tut las cartas. Aschia san tuts che la cadeina da musica ei a fin. 

Tut tenor classa fa ei senn da parter tier gia ordavon las cartas als students. Als students che han breigia da s'exprimer, sa la scolasta dar cartas cun pauc ni negin text. Plinavon contan e saultan buca tut ils students tuttina bugen, aschia che la scolasta sa forsa dar quellas cartas als students che han plascher da far quellas incaricas.

Erklärung

La scolasta lai ir las canzuns ina suenter l'autra. Ils students valeteschan mintga canzun cun colurar ils caums che corrispundan a lur impressiun dalla canzun.  

La scolasta sa preparar per mintga canzun in fegl che cuntegn il tetel dall canzun ed ina fotografia dil cantadur/cumponist e reparter quels en stanza da scola. Ella dat a mintga student treis puncts da taccar. Duront ch'ella lai ir ina secunda ga las canzuns, san ils students ir per la stanza entuorn e taccar lur puncts sin ils fegls dallas canzuns che han plaschiu il meglier ad els. Aschia han tuts la survesta dallas canzuns che plain alla classa. 

Alla fin sa la scolasta tschentar las suandontas damondas: 

Erklärung

Ils students sebrattan en dus davart las canzuns ch'els han tedlau. Els tschentan in a l'auter damondas sco egl exempel e fan diever dils plaids e dallas construcziuns ella tabella.

Cu els ein sebrattai davart tut las canzuns, nodan els lur pareri davart duas canzuns sin las lingias. Els elegian mintgamai ina canzun che ha plaschiu bein ad els ed ina canzun che ha buca perschuadiu els.

Sligaziun

Info grafica: integrar la sligiaziun dalla cruschera cul plaid da clav FLURIN CAMATHIAS

Erklärung

Ils students miran il video e fan la cruschera. En classa vegn discutau, tgei ch'il plaid da sligiaziun ha da far culla canzun romontscha (Sligiaziun: Flurin Camathias ei il poet dalla poesia ch'ins ha priu sco canzun romontscha). 

Erklärung

Ils scolars teidlan la canzun 'La sera sper il lag' e fan ils maletgs. Els malegian tut quei ch'els capeschan. Silsuenter san ils scolars descriver, tgei ch'ins vesa sin lur maletgs.

Tgei vesan ins sin vos maletgs? Rispostas pusseivlas: in lag, umbrivas, steilas, forsa ina part dil sulegl che va da rendiu, in persuna che sesa alla riva dil lag. 

Erklärung

Ils scolars elegian ina canzun che plai fetg bein ad els. Ei fuss bien, sch'els elegessen buc ina canzun romontscha, damai ch'els vegnan a stuer translatar quella per romontsch pli tard (incarica L). Cun agid dil fegl accumpignont (model) preparan ils students in minireferat davart quella canzun. La scolasta fa attents ils students da far diever dil scazi da plaids e dallas construcziuns ch'els han empriu d'enconuscher duront quei sutcapetel. Per illustrar il referat preparan ils students in placat cun las informaziuns impurtontas.

Erklärung

Suenter mintga presentaziun sa la scolasta dar in cuort resun davart la presentaziun sco tala che sereferescha al cuntegn, al diever dil lungatg ed alla pronunzia dils referents. 

Cu tut ils students han presentau lur referats, sa la scolasta tschentar las suandontas damondas:  

Silsuenter survegnan ils students puspei taccaders en fuorma da puncts dalla scolasta. Tut tenor cons students che la classa ha, san els reparter 1-3 puncts sils placats dallas canzuns che plain il meglier ad els. Sigl agen placat astgan els buca taccar in punct. La canzun che ha ils pli biars puncts daventa la canzun da classa. Ils scolars nodan il tetel dalla canzun ed igl interpret ella tabella. 

Erklärung

En gruppa translateschan ils students las differentas parts dalla canzun da classa (strofas, refrain). Els fan diever d'in vocabulari e digl agid dalla scolasta. Cu els han translatau ils texts, curregia la scolasta las passaschas dils students. Alla fin vegn igl entir text prelegius en classa ed ils students nodan ina cuorta passascha dil text romontsch sillas lingias. 

Idea supplementara: 

Ils students enqueran passaschas ord texts da canzuns enconuschentas che plaian ad els e translateschan ellas per romontsch. Silsuenter prelegian els las passaschas romontschas als auters students. Lezs ston lignar, da tgei canzun ch'ei setracta.